Η θεατρική παράσταση «Το Τελευταίο Debate ή Το Μενού της Επανάστασης» φέρνει στο προσκήνιο τη χρήση βίας για την απόδοση δικαιοσύνης και την κοινωνική μεταρρύθμιση.
Η επίθεση μαχητών της Χαμάς στο Ισραήλ τον Οκτώβριο του 2023 και η απίστευτης σκληρότητας απάντηση του Ισραηλινού στρατού αμέσως μετά, έφερε ξανά στο προσκήνιο το ερώτημα της χρήσης βίας για την αντιμετώπιση των εθνικών, πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων. Η συζήτηση που άνοιξε αυτός ο πόλεμος -πολωμένη και παγκόσμια πλέον- δεν είναι νέα, είναι ένα πανάρχαιο debate που απλώς αλλάζει τόπο, μορφή και πρωταγωνιστές ανά ιστορική εποχή. Τις τελευταίες εβδομάδες το σκηνικό της βίας έχει μεταφερθεί στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες (Παρίσι, Μαδρίτη, Βερολίνο, Ρώμη), όπου μαίνονται συγκρούσεις διαδηλωτών και αστυνομικών δυνάμεων.
Στη θεατρική παράσταση «Το Τελευταίο Debate ή Το Μενού της Επανάστασης», του συγγραφέα και σκηνοθέτη Νίκου Καμτσή, η βία αποτελεί την απόλυτη κινητήρια δύναμη. Η νομιμοποίησή της, αλλά και η αξία της ως εργαλείου αλλαγής των κοινωνικών συσχετισμών βρίσκονται στο επίκεντρο ενός δραματουργικού τεχνάσματος, πρωτότυπου στη σύλληψη κι εξαιρετικά ενδιαφέροντος στην εκτέλεση καθώς για πρώτη φορά συνυπάρχουν ο θεατρικός λόγος των έξι ηθοποιών, μαγνητοσκοπημένο υλικό σε μορφή βίντεο και θεατρικοί μονόλογοι που δημιουργήθηκαν μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης.
Στο επίκεντρο του δραματουργικού πυρήνα της παράστασης βρίσκεται ένα debate, μια πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ δύο ιστορικών προσώπων μπροστά σε μια ομάδα πολιτών. Η παρουσία ιστορικών προσωπικοτήτων ή εμβληματικών μορφών στη θεατρική σκηνή, να διαλέγονται και να πράττουν σε ένα άχρονο περιβάλλον, δεν είναι σημερινό εύρημα αλλά κάθε φορά που υιοθετείται δίνει στον θεατρικό χρόνο νέο περιεχόμενο και στον θεατρικό λόγο νέα βαρύτητα. Έτσι συμβαίνει κι εδώ.
Επί σκηνής δύο εμβληματικές μορφές της παγκόσμιας ιστορίας, ο φλογερός ριζοσπάστης Ζαν-Πολ Μαρά, ο θρυλικός ηγέτης της Γαλλικής Επανάστασης, και ο αριστοκράτης, ηδονιστής και άθεος Μαρκήσιος ντε Σαντ, διασταυρώνουν τα ιδεολογικά ξίφη τους για τα όρια της επαναστατικής βίας που ασκείται από άτομα ή ομάδες στο όνομα του λαού. «Ο ένας πίστεψε πως η βία μπορεί να ανοίξει τον δρόμο στην ελευθερία και στη δικαιοσύνη. Και ο άλλος πως η βία, είναι η μόνη αληθινή μορφή της προσωπικής απόλαυσης, αντικείμενο ηδονής», σχολιάζει για τους δύο άνδρες ο διοργανωτής του debate.
Το τρικ του Νίκου Καμτσή, να εγκιβωτίσει στο ίδιο δωμάτιο, το φουαγιέ ενός εγκαταλελειμμένου ξενοδοχείου, έξι άτομα, δύο ιστορικές προσωπικότητες και τέσσερις σύγχρονούς μας πολίτες, ίσως ξενίσει όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με το συγκεκριμένο δραματουργικό μοτίβο. Τα άλλα τέσσερα πρόσωπα του έργου παρακολουθούν το debate των δύο ακραίων ιστορικών προσωπικοτήτων και από κάποια στιγμή μπαίνουν κι αυτά στο προσκήνιο εκτελώντας ένα πείραμα. Τα ανθρώπινα πάθη και οι πολιτικές αντιπαραθέσεις συναντιούνται στο πλαίσιο ενός δείπνου κι ένα έγκλημα βρίσκεται σε εξέλιξη γύρω από ένα τραπέζι. Εμβόλιμα στην πορεία του debate, εμφανίζονται στις οθόνες ιστορικά πρόσωπα που έχουν συνδεθεί με την έννοια της βίας είτε ασκώντας την είτε μελετώντας την. Ο Δαντών, ο Ροβεσπιέρος, ο Γκάντι, ο Νίτσε, ο Τσε, Μέτερνιχ και ο Γκέμπλες με μικρούς ‘ρόλους’ πυροδοτούν το debate. Μικροί θεωρητικοί μονόλογοι και λεκτικές αντιπαραθέσεις οικοδομούν ένα σύμπαν έτοιμο να εκραγεί- η βία θα έχει κι εδώ τον τελευταίο λόγο. Κι όπως υποστηρίζει ο Μέτερνιχ «η βία του παλατιού μυρίζει άρωμα. Η βία του δρόμου μυρίζει ιδρώτα».
Ο πολυτάλαντος Νίκος Αλεξίου είναι εξαιρετικός στον ρόλο του ηδονιστή, κυνικού αλλά ορθολογιστή ντε Σαντ ενώ ο Δημήτρης Φραγκιόγλου κρατά τον ρυθμό της παράστασης ως ο άτυπος οργανωτής του debate. Ο Νίκος Καμτσής μας δίνει τον φλογερό αλλά στην παρακμή του επαναστάτη ενώ ο νεαρός Μανώλης Γλαντζίνας, στο ξεκίνημα της καριέρας του, σκιαγραφεί έναν άβουλο σύγχρονο πολίτη. Η ηθοποιός και σχεδιάστρια Μαρίνα Πολυμέρη είναι καλή στον διπλό ρόλο του σύγχρονου αποστασιοποιημένου πολίτη και εκείνον της συντρόφου του Μαρά ενώ η αποκάλυψη της παράστασης είναι μάλλον η Νίνα Φραντζεσκάκη στον διπλό ρόλο του σύγχρονου πολίτη και της Charlottede Corday, της γυναίκας που δολοφόνησε το 1793 τον Μαρά διαφωνώντας με τον (βίαιο) τρόπο που διεύθυνε τη Γαλλική Επανάσταση. Μια ηθοποιός που ελπίζουμε ότι θα μας απασχολήσει και στο μέλλον.
Η άποψή μας: Off-Broadway παράσταση για ανήσυχους θεατές που δεν μένουν στα προφανή, ανά στιγμές δύσκολη αλλά πάντοτε ενδιαφέρουσα, υιοθετεί σκηνικές καινοτομίες και υποστηρίζεται από την υποκριτική δεινότητα καλών ηθοποιών.
Η ταυτότητα της παράστασης
Σύλληψη Σκηνοθεσία: Νίκος Καμτσής
Σκηνικό-Κοστούμια: Μίκα Πανάγου
Μουσική: Κώστας Χαριτάτος
Video-editing: George Alexiou
AI Editing: Ανδρέας Τυρανόπουλος
Παίζουν: Νίκος Αλεξίου, Μαρίνα Πολυμέρη, Δημήτρης Φραγκιόγλου, Νίνα Φραντζεσκάκη, Νίκος Καμτσής, Μανώλης Γλαντζίνας
Παραστάσεις: Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή στις 20.30
Θέατρο ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟΥ, Κεφαλληνίας 17, Αθήνα
Εισιτήρια εδώ από 10 ευρώ.

















