Το «Κουκλόσπιτο» του Ίψεν και ο «Φάουστ» του Γκαίτε μπλέκονται σε μια νέα ιστορία μικρών και μεγάλων διλημμάτων, σκληρών αποφάσεων και συναισθηματικών ανατροπών όπου έννοιες όπως ευθύνη, τάξη και επιθυμία αποκτούν νέο περιεχόμενο.
Ανήμερα της Ημέρας της Γυναίκας (Ξυριακή 8 Μάρτη), είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε την παράσταση «Nora: The Hell’s House» μια ενδιαφέρουσα πρόταση από το θεατρικό δίδυμο των Κωνσταντίνου Κυριακού και Κατερίνας Μπιλάλη. Το συγκεκριμένο δίδυμο είχαμε παρουσιάσει παλαιότερα στην παράσταση «Ay, Carmela!» του Χοσέ Σάντσις Σινιστέρρα, όπου ο Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος είναι το σκηνικό για ένα αντιφασιστικό σχόλιο και η αφορμή για εμβάθυνση στη συλλογική τραγωδία ενός λαού που μαστίζεται από την εμφύλια διαμάχη. Όπως στο «Ay, Carmela!» έτσι και στο «Nora: The Hell’s House», η πολυπλοκότητα της ανθρώπινης ύπαρξης βρίσκεται στον πυρήνα της δραματουργίας του θεατρικού διδύμου των Κυριακού και Μπιλάλη.
Στο «Nora: The Hell’s House» το κείμενο υπογράφει ο Κωνσταντίνος Κυριακού ενώ την καλλιτεχνική επιμέλεια έχει η Κατερίνα Μπιλάλη. Οι δυο τους μαζί με τον Γιώργο Κασαπάκη αποτελούν τα τρία θεατρικά πρόσωπα που καλούνται να ενσαρκώσουν ένα υβριδικό θεατρικό έργο στο οποίο ο συγγραφέας έχει χρησιμοποιήσει – ‘ανασυγγράφοντάς’ τα- δύο από τα σπουδαιότερα θεατρικά κείμενα όλων των εποχών: το έργο «Νόρα ή Το Κουκλόσπιτο» (1879) του Χένρικ Ίψσεν και τον «Φάουστ» (1808) του Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε.
Στο πρώτο έργο ο σπουδαίος Νορβηγός δραματουργός, εμπνεόμενος από την πραγματική ιστορία της Laura Kieler (κλείστηκε στο ψυχιατρείο από τον σύζυγό της διότι ερήμην του είχε δανειστεί χρήματα από τοκογλύφο για να σώσει τη ζωή του συζύγου της!) σχολιάζει δηκτικά την ανδροκρατούμενη κοινωνία της εποχής του και τον παραλογισμό της και καυτηριάζει τη συντηρητική θεώρηση του κόσμου ως τον στίβο όπου δοξάζεται ο άνδρας και συνθλίβεται η γυναίκα.
Το δεύτερο έργο δεν χρειάζεται ειδικές συστάσεις: είναι ο μύθος του άνδρα που πούλησε την ψυχή του στον Διάβολο για να ζήσει στο τέλος της ζωής του τις απολαύσεις που στερήθηκε στα νιάτα του. Σύμφωνα με τον Πέτρο Μάρκαρη, μεταφραστή του Φάουστ στα ελληνικά, «ο Γκαίτε περιγράφει την περίπλοκη διαδρομή της σύγκρουσης ανάμεσα στο πνεύμα και τις επίγειες απολαύσεις, ανάμεσα στην αμαρτία και την αρετή, εν τέλει τη μακρά διαδρομή της αναζήτησης μιας σχέσης του ατόμου με την ψυχή του».
Ο Κωνσταντίνος Κυριακού διατηρεί στο μεγαλύτερο μέρος της παράστασης το περίγραμμα του Ιψενικού έργου και τοποθετεί στη σκηνή τον Μεφιστοφελή του Γκαίτε ως το πρόσωπο – θρυαλλίδα της έκρηξης που επακολουθεί.
Η λαμπερή Νόρα (Κατερίνα Μπιλάλη) είναι η «κούκλα» του τραπεζίτη Τόρβαλντ (Κωνσταντίνος Κυριακού) οποίος ζει μια ασφαλή ζωή σε απόλυτη τάξη. Στην τράπεζά του εργάζεται ο τοκογλύφος Κρόγκσταντ (Γιώργος Κασαπάκης )- ενσαρκώνει τον ρόλο του Μεφιστοφελή. Ο τελευταίος εκμεταλλεύεται την ανάγκη της Νόρας να δανειστεί χρήματα για να σώσει την κλονισμένη υγεία του τραπεζίτη συζύγου της. Της προσφέρει το ποσόν και υπογράφει μαζί της ένα ιδιωτικό συμφωνητικό αλλά κατά την υπογραφή η Νόρα θα διαπράξει ένα νομικό λάθος που θα της κοστίσει. Όταν ο σύζυγος μαθαίνει τη συμφωνία της Νόρας- Κρόγκσταντ/ Μεφιστοφελή η σύγκρουση των φύλων ξεσπάει με βιαιότητα.
Το Ιψενικό «Κουκλόσπιτο» (Doll’s House) μετατρέπεται στην παράσταση του Π. Κυριακού σε «Διαβολόσπιτο» (Hell’s House), ενώ τα ηθικά διλήμματα που θέτουν με τα έργα τους Ίψεν και ο Γκαίτε έρχονται στη επιφάνεια με βίαιο τρόπο.
Η άποψή μας: Λιτός σκηνογραφικά αλλά επιτυχής στη μετάδοση των μηνυμάτων που επιθυμεί να διαβιβάσει, όπως το συνηθίζει στις παραστάσεις του, ο Κυριακού δίνει στη συγκεκριμένη έναν κάπως μονοσήμαντο Τόρβαλντ ενώ αντίθετα η Μπιλάλη σκιαγραφεί μια πολύπλευρη Νόρα: η ‘φυλακισμένη’ στο κουκλόσπιτο μάνα και νοικοκυρά, το ‘παιχνίδι’ στα χέρια του συζύγου της και υποχείριο του δανειστή της, θα πραγματοποιήσει μια εντυπωσιακή… έξοδο από τη χρυσή φυλακή της. Παραβιάζει τον νόμο στη προσπάθειά της να κάνει το σωστό με κάθε τίμημα, αναστατώνει τη ζωή του συζύγου της που δεν έχει αντιληφθεί το αδιέξοδο της σχέσης τους και οδηγείται προς την προσωπική κάθαρση χωρίς τύψεις ή ενοχές. Αέρινη όπως επιβάλλει ο συζυγικός της ρόλος αλλά και γήινη όπως προδιαγράφει το φύλο της, η Νόρα τινάζει τις συμβάσεις: σεξουαλικές, συζυγικές, κοινωνικές. Και αποκαλύπτεται όπως πραγματικά (θα ήθελε να) είναι.
Η ταυτότητα της παράστασης
Ανασυγγραφή – Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Κυριακού
Καλλιτεχνική Επιμέλεια: Κατερίνα Μπιλάλη
Σκηνικά – Κοστούμια: Κατερίνα Τσακότα
Σχεδιασμός φωτισμών: Λέων Εσκενάζη
Χορογραφίες – Κινησιογραφία: Κάλλια Θεοδοσιάδη
Μουσική επιμέλεια: Κωνσταντίνος Κυριακού
Φωτογραφίες: Φανή Τουμπουλίδου
Διανομή: Κατερίνα Μπιλάλη (Νόρα), Κωνσταντίνος Κυριακού (Τόρβαλντ), Γιώργος Κασαπάκης (Κρόγκσταντ)
Παραστάσεις: Κάθε Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 21:00 και Κυριακή στις 19:00
Bios Πειραιώς 84, Αθήνα
Εισιτήρια εδώ
