Οι αποστολές, τα κατορθώματα, ο εξοπλισμός και οι άγνωστες πτυχές της ιστορίας του πιο ένδοξου ελληνικού υποβρυχίου που έδρασε κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το υποβρύχιο «Παπανικολής» (μαζί με το όμοιό του «Κατσώνης») ναυπηγήθηκαν στη Γαλλία μεταξύ 1926-27. Υπήρξε ένα από τα ενδοξότερα υποβρύχια του Β’ παγκοσμίου πολέμου, με πλούσια ηρωική δράση σε περιπολίες στην Αδριατική με κυβερνήτη τον Αντιπλοίαρχο Μιλτιάδη Ιατρίδη και αργότερα στη Μέση Ανατολή με κυβερνήτη τον Υποπλοίαρχο Νικόλαο Ρουσσέν. Το Υ/Β Παπανικολής (Υ2) θεωρείται το ενδοξότερο ελληνικό υποβρύχιο που έδρασε κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Έλαβε το όνομά του προς τιμήν του Ψαριανού πυρπολητή του 1821 Δημήτριου Παπανικολή. Κατά τη διάρκεια του πολέμου εκτέλεσε 14 πολεμικές περιπολίες στην Αδριατική και στο Αιγαίο, βυθίζοντας αντίπαλα σκάφη συνολικού εκτοπίσματος 13.000 τόνων.
Κατά την πρώτη φάση της εισόδου της Ελλάδας στον πόλεμο (Οκτώβριος 1940 – Απρίλιος 1941), το Παπανικολής εκτέλεσε 5 περιπολίες στην Αδριατική και βύθισε το ιταλικό ιστιοφόρο Antonietta (22 Δεκεμβρίου 1940), το ιταλικό οπλιταγωγό Firenze (3952 ΤΝ) και ένα ακόμη πετρελαιοκίνητο σκάφος (23 Ιανουαρίου 1941). Στη δεύτερη φάση του πολέμου, μετά την κατάληψη της Ελλάδας, το υποβρύχιο κατέφυγε στην Αλεξάνδρεια και εκτέλεσε 9 πολεμικές περιπολίες, εξορμώντας από ναυτικές βάσεις της Μέσης Ανατολής (Μάιος 1941 – Οκτώβριος 1944). Βύθισε διάφορα επιταγμένα από τους Γερμανούς και τους Ιταλούς ιστιοφόρα στο Αιγαίο (κυρίως στο Δυτικό), στην περιοχή της Κρήτης και των Δωδεκανήσων. Επιπλέον, ένα φορτηγό 8.000 τόνων κοντά στη Ρόδο (27 Απριλίου 1941) και άλλο ένα 6.000 τόνων πέριξ της Κρήτης (τέλη 1942). Παράλληλα, έφερε σε πέρας ειδικές αποστολές, όπως αποβιβάσεις και παραλαβές πρακτόρων ή καταδρομέων.
Διενήργησε, επίσης, στη Μέση Ανατολή συνολικά 10 ακόμα πολεμικές περιπολίες. Επέστρεψε στην Ελλάδα μετά την Απελευθέρωση και το 1945 παροπλίσθηκε. Ο πυργίσκος του Υ/Β Παπανικολής διατηρήθηκε στη βάση υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού και στη συνέχεια τοποθετήθηκε ως έκθεμα στο Ναυτικό Μουσείο Ελλάδος, στον Πειραιά (φωτογραφία).
ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
Ολικό μήκος 62.5μ.
Μέγιστο πλάτος 5.3μ.
Ύψος 3.6μ.
Εκτόπισμα 576/775 τον.
Ταχύτητα 14 kts και εν καταδύσει 9,5 kts
Ακτίνα δράσεως στην επιφάνεια 1.500 μίλια, μεγίστη 3.500 miles με 10 kts. Σε κατάδυση 100 miles με 5 kts.
Πλήρωμα 39-45 άνδρες
ΠΡΟΩΣΗ
Schnaider-Carels Diesel 1.300 hp
Ηλεκτρική 1.000 hp
ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΧΗΣ
6 Τορπιλλοσωλήνες 21 ιντσών (2 εσωτερικοί – 4 εξωτερικοί εκ των οποίων οι 2 στην πρύμνη)
1 πυροβόλο 100 χιλ.
2 πολυβόλα
Δείτε και το εξαιρετικό αυτό σύντομο ντοκιμαντέρ
