Η Ράγιο Βαγεκάνο, αντίπαλος της ΑΕΚ στoυς «8» του Conference League, δεν είναι απλά μια ποδοσφαιρική ομάδας της Μαδρίτης. Είναι πρώτα σύμβολο και μετά μπάλα.
Αυτή η σούπερ παρηκμασμένη γειτονιά της ισπανικής πρωτεύουσας στο κέντρο της ακριβώς φιλοξενεί το «Στάδιο Βαγέκας». Πιο παρακμή… πεθαίνεις. Παρακμή στην παρακμή. Παρά το φολκλόρ μιας παλαιοκατασκευής, η σημερινή εικόνα του είναι ένα γηπεδικό κουφάρι που απέμεινε από τον καιρό και τη μοίρα του. Ουδείς ασχολήθηκε ποτέ σοβαρά που το Βαγέκας και το στάδιο μαζί, αργοπεθαίνουν: περιορισμένες εξέδρες, ελλιπείς υποδομές και απουσία σύγχρονων συστημάτων, όπως ηλεκτρονικά εισιτήρια. Ταυτόχρονα, ζητήματα ασφάλειας και λειτουργικότητας έχουν προκαλέσει διεθνή αρνητικά σχόλια, ειδικά μετά από εικόνες πρόχειρων λύσεων για φιλοξενούμενους οπαδούς και κακή κατάσταση αποδυτηρίων και εγκαταστάσεων. Και τα δημοσιογραφικά, θυμίζουν εκείνα της Προοδευτικής τη δεκαετία του 80. Η κρίση δεν περιορίζεται στο γήπεδο. Υπάρχουν σοβαρά προβλήματα και στις προπονητικές εγκαταστάσεις, ενώ καταγγελίες για κακές συνθήκες έχουν γίνει ακόμη και από τη γυναικεία ομάδα. Η κατάσταση έχει οδηγήσει σε αντιδράσεις των φιλάθλων, που με κινητοποιήσεις και συμβολικές ενέργειες ζητούν άμεσες αλλαγές.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο πρόεδρος της Ράγιο, ο οποίος κατηγορείται ότι αφήνει το γήπεδο να απαξιωθεί για να προωθήσει τη μετακόμιση σε νέα έδρα. Από την άλλη πλευρά, η Περιφέρεια Μαδρίτης επιμένει στην ανακαίνιση του υπάρχοντος σταδίου. Η αντιπαράθεση αυτή έχει πάρει πολιτικές διαστάσεις, με το ίδιο το γήπεδο να πληρώνει το τίμημα. Οι οπαδοί της Ράγιο, εργάτες κατά 99,9% αντιστέκονται στις επιταγές των καιρών για χλιδάτες κατασκευές και λούσα στο γήπεδο. Έτσι, ο πρόεδρος δεν πρόλαβε να τελειώσει τη φράση του να γκρεμιστεί το γήπεδο και στην θέση του να χτιστεί ένα άλλο, σύγχρονο. Ο λαός του Βαγέκας αντιστάθηκε, γιατί την ιστορία δεν την γκρεμίζει κανένας. Μόνο τη συντηρεί για να μην την ξαναζήσει. Αναβάθμιση, ναι, χωρίς να χάσει τον ιστορικό του χαρακτήρα. Όχι μετακόμιση. Αυτό το γήπεδο κουβαλά βαριά κι ασήκωτη ιστορία, γεμάτη δάκρυ, πόνο και αίμα να ρέει στις εστίες, τα αποδυτήρια, τις κερκίδες. Άνοιξε το 1930 και στη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου, υπό το καθεστώς του Φρανθίσκο Φράνκο, χρησιμοποιήθηκε ως στρατόπεδο συγκέντρωσης για χιλιάδες αντιστασιακούς, λέγεται ότι εκεί έχασαν την ζωή τους γύρω στους 10.000! Αυτή η σκοτεινή περίοδος παραμένει χαραγμένη στη μνήμη της περιοχής. Μετά τον πόλεμο ανακατασκευάστηκε και από το 1957 αποτελεί μόνιμη έδρα της Ράγιο, συνδεδεμένη άρρηκτα με την ταυτότητα της γειτονιάς. Κι ήρθε ο πρόεδρος Ραούλ Πρέσα να μιλήσει για σύγχρονες φουτουριστικές αρχιτεκτονικές και άλλα κουραφέξαλα. Στο Βαγέκας, η εργατική τάξη δεν θέλει (σαν πεθάνει) να πάει στον παράδεισο, ως φαίνεται. Θέλει να παλεύει για τον επίγειο παράδεισο στα σοκάκια της γειτονιάς του γηπέδου της, το δικό της Βατικανό. Έτσι για να κάνουν παρέα στην συλλογική μνήμη εκείνες τις σκοτεινές μέρες και νύχτες προ παντός της δικτατορίας του Φράνκο.
Το σημερινό στάδιο εγκαινιάστηκε το 1976 και από τότε αποτελεί την καρδιά της εργατικής συνοικίας Βαγέκας, περιοχής με έντονη πολιτική ταυτότητα, κοινωνική δράση και βαθιά σχέση με την ομάδα. Κι επειδή, κάθε γωνιά του είναι και μια ξεχωριστή ιστορία. Δύο κεντρικές εξέδρες, μια ανοιχτή πλευρά με μνημείο για τα θύματα της Covid-19. Βεβαίως. Η γειτονιά χτυπήθηκε άγρια από την πανδημία. Κι επίσης, κάτι πολύ σημαντικό για τη σημειολογία – ιστορική καταγραφή, είναι και πως από τις γύρω πολυκατοικίες, οι κάτοικοι βλέπου τζαμπέ τα ματς, καθότι το γήπεδο χωράει μόλις 14.000 θεατές.
Μέχρι το 2011 διατηρούσε ακόμη και περίφραξη γύρω από τον αγωνιστικό χώρο, ενώ μέχρι σήμερα δεν διαθέτει ηλεκτρονικό σύστημα εισιτηρίων και οι φίλαθλοι σχηματίζουν ουρές στα εκδοτήρια από το πρωί. Κι όταν υποχρεώθηκαν να δέχονται στο γήπεδο και φιλοξενούμενους θεατές, έβαλαν ένα φιλέ του βόλεϊ για διαχωριστικό. Έγιναν VIRAL, αλλά σιγά που θα τους ένοιαζε κιόλας. Πρώτοι και τυχεροί που κάθισαν εκεί, οι οπαδοί της Μπέτις. Η κρίση κορυφώθηκε στις 7 Φεβρουαρίου, όταν ο αγώνας Ράγιο-Οβιέδο αναβλήθηκε λίγες μόλις ώρες πριν από τη σέντρα, καθώς ο χλοοτάπητας κρίθηκε ακατάλληλος για διεξαγωγή αγώνα. Λίγες ημέρες αργότερα, το παιχνίδι με την Ατλέτικο μεταφέρθηκε αναγκαστικά στο γήπεδο της Λεγανές. Παρά το… ξεσπίτωμα, η Ράγιο έδωσε την πιο ηχηρή απάντηση μέσα στο γήπεδο, διαλύοντας με 3-0 την ομάδα του Τσόλο Σιμεόνε, μετατρέποντας την αναγκαστική μετακόμιση σε μία από τις πιο εντυπωσιακές εμφανίσεις της σεζόν. Κι η UEFA, πώς κι έτσι έδωσε άδεια να γίνονται παιχνίδια εκεί; Φαίνεται πως όλοι οι UEFAτζήδες θα είναι… αριστεροί από κούνια. Σαν τους κατοίκους του Βαγέκας.
